|
MADDE
1. Üniversiteler
ile bunlara bağlı birimlerde yapılacak (ders aracı olarak kullanılan
kitaplar ve teksirlerle yardımcı ders kitapları ile ilgili) yayınlar,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca
hazırlanan bu Yönetmeliğe tâbidir. Bunların dışındaki yayınlarla
ilgili esaslar Üniversitelerarası Kurulca tespit edilir.
MADDE 2.
Her üniversitede bir
rektör yardımcısının başkanlığında, üniversite yönetim
kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği iki öğretim üyesinden
oluşan bir yayın komisyonu oluşturulur.
Yayın
Komisyonu, üniversite senatosunca saptanan esaslara göre yayınlar açısından
gerekli planlamaları yapar, her türlü kararı alır ve uygulamaları
izler. Komisyon kararları üniversite yönetim kurulunun onayı ile
kesinleşir.
MADDE 3.
Yayın komisyonu, basılmaya hazır olarak gelen eserleri inceleyerek;
a) Nitelik ve eğitim–öğretim
ihtiyaçları açısından yayıma uygun olup olmadığı,
b) 1. maddedeki
kategorilerden hangisine girdiği,
c)
Basılma sırası,
baskı adedi, maliyet ve satış fiyatları ve ödenecek telif haklarıkonularında
karar verir. Yayın
komisyonu, çalışmaları açısından öğretim elemanları ile idari
personelin hizmetlerinden yararlanır ve gerektiğinde meslek gruplarına
göre geçici alt komiteler kurabilir.
MADDE 4.
Başka üniversitelerdeki veya üniversite dışındaki kişiler tarafından
hazırlanmış ders kitabı niteliğindeki telif veya tercüme eserlerin
üniversitelerce basılması mümkündür. Bunun için yazarın bu Yönetmelik
koşullarına uygun olarak eserinin basılmasını kabul ettiğine ilişkin
beyanı ve eserin konusu ile ilgili dersin verildiği bölümün görüşü
göz önünde bulundurularak yayın komisyonunun kararı gereklidir.
MADDE 5.
Çeviri yayınlar için çevirenin yazardan ve yayın hakkına sahip kişi
veya kurumdan yazılı yayım izni alması şarttır. Bu iş için gerekli
ücretin üniversite bütçesinden ödenmesine yayın komisyonu karar
verir.
MADDE 6.
Yayınlanacak eserlerin bilim ve dil bakımından sorumluluğu yazarlara
aittir. Eserler, yazarların eserlerinin bu Yönetmeliğin koşullarına
uygun olarak basılmasını kabul ettiklerine ilişkin yazılı beyanları
ile birlikte Rektörlük, Dekanlık, Yüksekokul ve Enstitü Müdürlüklerine
teslim edilir. Öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcılarının
tek başlarına hazırladıkları eserler çalıştıkları bölümün görüşü
ile birlikte sunulur.
MADDE 7.
Yayınların birinci baskıları için aşağıdaki tabloda yer alan gösterge
rakamları ile her yıl Bütçe Kanunu’nda belirlenen devlet memurları
aylık katsayısının itibari sayfa adedi ile çarpılması sonucu
bulunacak rakam üzerinden telif hakkı olarak ödemede bulunulur.
1.
1.
Ders
kitapları: Telif:
175
Tercüme:
125
2.
2. Yardımcı
Ders Kitapları: Telif: 125
Tercüme: 100
3.
3.
Teksirler: Telif:
50 Tercüme:
40
Bunlar
yabancı dillerden birisi ile yazılmış ise, bu puanlara ikişer puan
eklenir. Ders
Kitapları ve teksirlerin sayfa adedi, müfredat programı ve dersin
haftalık saat sayısı ile orantılı bir biçimde saptanır. Bu gibi
kitap ve teksirlerin bir sömestrde bir saatlik karşılığı 240 sayfa
olarak kabul edilir ve 240 sayfadan az olan eserlerde gerçek itibari
sayfaya göre, fazla olan eserlerde sadece 240 sayfaya göre ödeme yapılır.
Basım
halindeki eserlerin tüm düzeltme işleri, yayın komisyonunca aksine
karar verilmedikçe, yazar ya da çevirici tarafından yapılır.
Eserlerin
Maliyet Hesabı
MADDE 8.
Kitabın maliyeti, telif hakkı, klişe, kağıt, baskı, cilt vb.
masraflardan oluşur. Bulunan toplam miktarın baskı adedine bölünmesi
ile bir kitabın maliyeti bulunmuş olur.
Telif
Hakkı Hesaplanması
MADDE 9.
Eserler için yazar hakkı (telif) olarak verilecek ücretin tespitinde
itibari sayfa esas tutulur ve ücret eserin baskı miktarına göre hesap
edilir. 200 kelimelik metin bir itibari sayfa sayılır. Eserin itibari
sayfa sayısının tespiti şu şekilde yapılır:
a) Önce eserin çeşitli
yerlerinden metinle tam olarak dolu 10 sayfa seçilerek kelimeleri sayılır
ve toplanır. Bu toplam 10’a bölünerek, eserin dolu bir sayfasında
ortalama kaç kelime bulunduğu tespit edilir.
b) Sonra eserin
tamamındaki metinle dolu sayfalar sayılır. Yarım ve
yarımdan fazla sayfalar tam sayfa kabul edilir. Yarımdan az olan
sayfalar, hesaba katılmaz. Bibliyografya, fihrist, önsöz ve benzeri
sayfaların yazarın fikri çalışmasının sonucu olduğu yayın
kurullarınca tespit edildiği taktirde telif ücreti ödenir.
c) Bundan sonra (a)
fıkrasına göre bir sayfada bulunan ortalama kelime sayısı ile (b) fıkrasına
göre bulunan dolu sayfa sayısı çarpılarak, eserin metinle dolu
sayfalarının kelime sayısı bulunur.
d) Daha sonra
orijinal fotoğraf, harita, grafik, tablo, çizelge ve şekillerin basıldıktan
sonraki yüzölçümlerinin santimetre karesinde 2 kelime, resim ve
motiflerde 4 kelime bulunduğu varsayılarak eserin bu kısımlarına düşen
kelime sayısı hesaplanır. Çeviri
eserlerde ve iktibaslarda bu fıkra uygulanmaz. Sonunda
metinle dolu sayfaların ve diğer kısımların (c) ve (d) fıkralarına
göre bulunan eserin toplam kelime sayısı 200’e bölünerek, eserin
itibari sayfa sayısı belirlenmiş olur. Telif ücreti,
eserin basım onayının alındığı tarihteki memur maaş katsayısına
göre hesaplanır. Telif haklarının ½’sine kadarı peşin olarak ödenebilir.
Geri kalan miktar eserlerin baskı işi tamamlandıktan sonra verilir.
Gerekli durumlarda ödemeler belirlenecek bir plana göre yapılabilir. 7.
maddedeki her itibari sayfa için verilen telif hakkı eserin 5000 ve
5000’den aşağı baskıları karşılığıdır. 5000 baskıdan fazla
basılacak eserler için telif ücreti itibari sayfa başına % 20 fazlasıyla
ödenir. Yazar adına
veya başka bir nedenle fazladan bir miktar basılmaz, bastırılamaz.
MADDE 10.
Basılacak eserler için yazar ya da çevirici ile ilgili kuruluş arasında
eserlerin baskı ve yayın hakkının ilgili kuruluşa devredildiğine,
basım işlerinin bu Yönetmelik hükümleri gereğince yapılmasının
kabul edildiğine ilişkin sözleşme düzenlenir ve imza edilir. Bu baskıyı
kapsayan baskı sayılarının bitmesi halinde aynen ya da değiştirilerek
yapılacak sonraki baskılar için ilgili kuruluşlarla yazar ya da çeviriciler
arasında bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yeniden anlaşma yapılması
gereklidir. Aksi halde yazar ya da çevirici eserin sonraki baskılarının
tüm haklarına sahiptir. Birinci baskıdan sonraki baskılarda telif hakkı,
7. maddedeki rakamların 3/5’i olarak ödenir. Birinci baskıyı izleyen
veya daha sonraki baskılarda yeni eklenmiş kısımlar için birinci baskı
baremi uygulanır. Eserin
ilk baskısı da 5000 adetten aşağı olduğu taktirde, izleyen baskıları
5000 adedi dolduruncaya kadar telif hakkı ödenmez.
Kitapların
Satış Bedeli
MADDE 11.
Yayınların satış bedeli, 17. maddedeki hükümler saklı kalmak üzere,
8. maddedeki gibi hesaplanan maliyet bedeline % 20 eklenerek bulunur. Bu
hesaplamada 1000 kuruşun altındaki kesirler atılır. 1000 kuruşun üstündeki
kesirler 20 liraya tamamlanır.
MADDE 12.
Kitap ve teksirler için
kabul edilecek eserlerin hazırlanmış sunuş şekli ve eserleri ile yine
şekle dayanan baskı esaslarını Yayın Komisyonu belirler. Yazarlar
eserlerin üniversite veya bağlı kuruluşlarınca basılmasını kabul
ettikleri taktirde bu esaslara uymak zorundadırlar.
MADDE 13.
Kitap ve teksir şeklinde bastırılan yayınlardan 50 adedi yazara ücretsiz
olarak verilir.
MADDE 14.
Üniversitelerce yayımlanan her türlü yayından,
a) Yükseköğretim
Kuruluna 5 adet,
b) Yayının ilgili
olduğu birimin kütüphanesine 10 adet,
c) Birimin bağlı
olduğu üniversite kütüphanesine 10 adet,
d) Varsa bilim kolu
ile ilgili bölüm kütüphanesine 1 adet,
e) Tüm üniversitelerdeki
konu ile ilgili öğretim elemanlarına 1 adet,
f) Türkiye içinde
aynı konuda öğretim yapan kuruluş kitaplıklarına 5 adet,
g) Atatürkçü düşünce,
Türkiye Cumhuriyeti’nin temel ilkeleri ile ilgili yayınlardan üniversite
yönetim kurullarınca karar verilen kişilere birer adet, kuruluşlara
yeteri kadar, parasız
olarak verilir. Bu sayılar
ile diğer kanun hükümleri gereğince ücretsiz olarak dağıtılacak
eser sayıları kararlaştırılan baskı sayısı dışında kabul edilir.
MADDE 15.
Üniversite ve bağlı kuruluşlar ders niteliğindeki kitap ve teksirleri
özellikle, diğer yayınlarını da olanakları ölçüsünde kendi
matbaalarında bastırırlar.
MADDE 16.
Üniversite ya da bağlı
kuruluşlar, yayınlarını kuracakları satış yerlerinde öğrencilere
satabilirler. Ders
kitaplarının kapaklarına bu Yönetmelik’te belirtilen yönteme göre
belirlenmiş bulunan fiyatın yazılmış olması gereklidir.
Sağlanan
Hasılat:
a) Bünyesinde basım
ve yayım işleri ile ilgili döner sermaye işletmesi bulunmayan üniversitelerde
ve bunlara bağlı kuruluş ve birimlerde üniversite bütçesinin “çeşitli
gelirlerine” kaydedilmek üzere ençok bir ay içinde üniversite
saymanlık veznesine yatırılır.
b) Basım ve yayım
işleri ile ilgili döner sermaye işletmeleri olan üniversitelerde ve
bunlara bağlı kuruluş ve birimlerde gideri döner sermayeden yapılmış
olmak koşulu ile Döner Sermaye işletmelerine gelir kaydedilir.
MADDE 17.
Üniversite
ve bağlı kuruluşların kendi malı olan ders kitabı ve teksirlerini öğrencilere
satış bedeli üzerinden en az % 20 indirimli olarak ve aradan 5 yıl geçtiği
halde satılmamış kitap veya diğer yayınları uygun görülecek bir
indirimle hatta gerektiğinde ücretsiz olarak ilgililere dağıtımına
Yayın Komisyonu yetkilidir.
MADDE 18.
Anadolu Üniversitesi
Açık Öğretim Hizmetleri Yayın ve Uygulama Yönetmeliği hariç bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce üniversitelerce yayınlanmış yayın yönetmelikleri
ve bunların ekleri ile 3/7/1983 tarih ve 18096 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanan Üniversiteler Yayın Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ
MADDE 1. Eski
yönetmeliklerin yürürlükte olduğu dönemlerde ilgili yayın
komisyonlarınca karara bağlanmış ve henüz yayını bitirilememiş işler,
ilgili yönetmeliklerin hükümlerine göre sonuçlandırılır.
GEÇİCİ
MADDE 2. Yükseköğretim
Kurulu tarafından kurulmakta olan matbaa faaliyete geçtiğinde bu matbaa
ile ilgili esaslar ayrıca düzenlenir.
MADDE 19.
Maliye Bakanlığı
ile Sayıştay görüşleri alınan bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
MADDE 20.
Bu Yönetmelik hükümlerini, Üniversite Rektörleri yürütür.
|